Η ζωή δεν είναι στο Κολωνάκι αλλά στις γειτονιές…

Η Αθήνα του Γιάννη Οικονομίδη
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΟΥ

Το «Σπιρτόκουτο» τοποθετείται κάπου στον Κορυδαλλό. Η «Ψυχή στο στόμα» γυρίστηκε στο Περιστέρι, στο Αιγάλεω, στη Νίκαια. Σε λίγους μήνες, ο Γιάννης Οικονομίδης θα αρχίσει τα γυρίσματα της νέας ταινίας του κάπου στις βορειοδυτικές συνοικίες της πόλης, στις παρυφές της Πάρνηθας. Θα μας αφηγηθεί πάλι μία από εκείνες τις χαρούμενες, φωτεινές ιστορίες του, που σε κάνουν να βγαίνεις από την αίθουσα προβολής με το στομάχι διαλυμένο και την αίσθηση πως έχεις φάει πολύ ξύλο; Ο «Μαχαιροβγάλτης» δεν θα είναι κομεντί, αυτό είναι βέβαιο. Ούτε η ιστορία ενός ανθρώπου που ζει στο περιθώριο της κοινωνίας, λέει. «Σφάλλουν όσοι λένε πως κάνω ταινίες για το περιθώριο. Η ζωή σε αυτήν την πόλη είναι πολύ άγρια και γι’ αυτήν τη ζωή μιλάω».

Για τον Οικονομίδη η Αθήνα είναι μια τεράστια δεξαμένη από ιστορίες που περιμένουν τους αφηγητές τους. «Η πραγματικότητα που βιώνουμε δεν έχει αποδοθεί ακόμη με μια σύγχρονη ματιά. Παραμένουμε γαντζωμένοι σε έτοιμες μυθολογίες. Δεν αντέχω άλλη μια ιστορία για τη χούντα ή τη μεταπολίτευση. Τη στιγμή που η πόλη βράζει». Εκείνος επιλέγει συνειδητά να τοποθετεί τη δράση των ηρώων του στις υποβαθμισμένες γειτονιές της. «Υποβαθμισμένες είναι και πολλές γειτονιές στο κέντρο», με διορθώνει – έχει δίκιο, δεν λέω. «Η Αθήνα, όμως, είναι πια μια μητρόπολη εκατομμυρίων ανθρώπων. Δεν ζουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι στο κέντρο της πόλης. Η ζωή παίζεται σε μια τεράστια αρένα κι εμείς αρκούμαστε στην ελάχιστη, περιορισμένη εικόνα του κέντρου», διαμαρτύρεται. Ο άνθρωπος, βέβαια, δεν κάνει ντοκιμαντέρ -είναι πρώτα απ’ όλα αισθητικοί οι λόγοι που τον ωθούν να προσγειώσει τις ιστορίες του στα δυτικά της πόλης.

«Για μένα αυτές οι γειτονιές είναι το Φαρ Ουέστ της Αθήνας. Χαμηλά κτίρια, άναρχη δόμηση, χώμα, εκεί έχεις ακόμη και την αίσθηση της φύσης, οι εικόνες και οι μυρωδιές είναι πιο έντονες. Το αστικό τοπίο έχει κάτι ανολοκλήρωτο», περιγράφει. Σε αυτές τις γειτονιές, εξηγεί, μπορείς να καταλάβεις καλύτερα τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, «ίσως γιατί υπάρχει και μια σιωπή. Δεν υπάρχει αυτό το νεύρο του κέντρου», λέει στρέφοντας το βλέμμα του προς την Ιπποκράτους, που ωρύεται έξω από την τζαμαρία του παλιού ζαχαροπλαστείου όπου καθόμαστε. «Εκεί τα πράγματα είναι πιο υποχθόνια, έχεις πιο έντονα την αίσθηση της παρακμής». Για τον Οικονομίδη, είναι οι τόποι όπου καταλαβαίνει καλύτερα την σύγχρονη Ελλάδα. «Σε αυτές τις περιοχές νιώθω πως γεννιούνται ιστορίες. Εκεί εκτείνεται η πραγματική Αθήνα». Μήπως υπερβάλλει; Αθήνα είναι και το Κολωνάκι. Και σε τελική ανάλυση, παντού γεννιούνται ιστορίες. «Οχι, το Κολωνάκι και η Πλάκα είναι μουσειακή Αθήνα», είναι απόλυτος. «Για μένα δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον. Δεν παράγουν ιστορίες. Είναι όμορφα να ζεις σε αυτές τις γειτονιές ή να πηγαίνεις εκεί να διασκεδάζεις, αλλά πρόκειται ουσιαστικά για τη βιτρίνα της πόλης». Μιας πόλης που για τον Οικονομίδη είναι βίαιη, άναρχη, άσχημη και χωρίς καμία ελπίδα. «Μια σκατότρυπα είναι η Αθήνα, όπου οι άνθρωποι αγωνίζονται να επιβιώσουν, με τα νεύρα τους μονίμως σπασμένα. Με το παραμικρό είμαστε έτοιμοι να εκραγούμε». Δεν του αρέσει καθόλου ετούτη η πόλη, με διαβεβαιώνει.

Αλλά και δεν έχει σκοπό να την εγκαταλείψει. «Την Αθήνα τη βιώνω σαν την προσωπική μου κόλαση. Αλλά το σπίτι μου είναι εδώ. Σε αυτήν την πόλη, σε αυτήν κοινωνία ανήκω κι αισθάνομαι πως το δικό μου χρέος ως καλλιτέχνη είναι να αφηγηθώ τις ιστορίες της. Θέλω να μιλήσω γι’ αυτό που ζω και για τους ανθρώπους όπως τους ξέρω, για μια κοινωνία σε παρακμή, σε τροχιά πρόσκρουσης. Η μοίρα μου είναι δεμένη με αυτόν τον τόπο», επιμένει. Με είχε προειδοποιήσει -περιττό, όταν έχεις δει τις δουλειές του- πως είναι «βαρύς». Αλλά επιμένω κι εγώ με τη σειρά μου πως, δεν μπορεί, κάτι ωραίο θα βρίσκει σε τούτη τη σκατότρυπα. Αφελώς επιστρέφω την κουβέντα στο κέντρο: Εχει ομορφύνει λίγο τα τελευταία χρόνια, έτσι δεν είναι;

«Μα τι ανάπλαση και ανάβάθμιση μου λες. Αυτά είναι για γέλια», και πράγματι γελάει, για δεύτερη μόλις φορά μέσα σε μία ώρα. «Ας φτιάξουν πρώτα τις πλάκες στο πεζοδρόμιο για να μπορούν να κινούνται οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης ή κινητικά, και μετά μιλάμε», σαρκάζει. Να είναι τυχαίο που στους δρόμους της Αθήνας σπάνια κυκλοφορούν Αθηναίοι με κινητικά προβλήματα; Κι όσο για την ομορφιά; «Υπάρχει τέτοια ασχήμια και τέτοια κακογουστιά, που θα άξιζε να κυκλοφορούν αισθητικοί τρομοκράτες». Το ξανασκέφτεται… «Βέβαια, τότε δεν θα είχε μείνει κανείς μας», προσθέτει και αυτή τη φορά το γέλιο του είναι δυνατό και χαρούμενο.

Συμφωνούμε πως οι αισθητικοί τρομοκράτες δεν θα κατέφευγαν στη βία, ακριβώς γιατί είναι (και) χαμηλής αισθητικής.

«Δεν γκρινιάζω», μου λέει όταν διακρίνει στο βλέμμα μου μια απόγνωση -μα τίποτε δεν του αρέσει πια; Καλά, όχι ότι είναι κι υποχρεωτικό. «Κι αν μιλάω και λέω ιστορίες για μια κοινωνία σήψης, όπως είναι η δική μας, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός πως πάνω απ’ όλα πιστεύω πάντα στους ανθρώπους. Κριτική κάνω». Και προορισμός του αισθάνεται πως είναι να αφηγηθεί κινηματογραφικά τις ιστορίες που γεννιούνται σε αυτήν την πόλη, σε αυτήν την ιστορική στιγμή. «Ας μη γελιόμαστε, θα μπορούσε να είναι και χειρότερα», μονολογεί. «Φαντάσου να είσαι καλλιτέχνης στην Καμπούλ». Καλλιτέχνης ή όχι, ούτε για πλάκα… «Από την άλλη, θα μπορούσε να είναι καλύτερα».

* 2 – 14/06/2008

Advertisements

Ένα Σχόλιο to “Η ζωή δεν είναι στο Κολωνάκι αλλά στις γειτονιές…”

  1. Για άλλη μια φορά περιμένουμε μια καταπληκτική ταινία από τον Γιάννη Οικονομίδη. Οι απόψεις του έχουν ουσία κι αλήθεια. Την αγάπη μου στον ίδιο και σε όλους τους συντελεστές

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: